×
image

Uçuk

Uçuk Nedir? Neden Oluşur?



Uçuk, herpes simplex adıyla bilinen virüsün deri yoluyla bulaşması sonucu gelişen bir viral bir enfeksiyondur ve virüsü tamamen vücuttan atmak mümkün değildir. Dinlenme aşamasında bulunan virüsler vücudumuzun zayıf bir anında, bağışıklık sistemimizi meşgul eden diğer enfeksiyonlar (özellikle viral) durumunda, yoğun stresli dönemlerimizde, mevsim değişikliklerinde, çok soğuk ve sıcağa maruz kaldığımızda vücudmuza karşı üstünlük kurarak tekrar enfeksiyon yani uçuk oluşturur.


HSV 1 daha çok ağız, burun ve çevresinde izlenirken, HSV 2 genital bölgede yerleşmektedir. (HSV 1) virüsünün sebep olduğu, dudak ve burun çevresinde gelişen bu yaralar ağrılı ve kaşıntılı olup aynı zamanda da bulaşıcıdır. Kızarıklık ve iğne batması şeklinde hissedilir, kuşak şeklinde belirli bir alanı tutar ve öncelikle ağrılar başlar. Daha sonra ağrı duyulan alanlarda nokta nokta kızarıklıklar başlayarak sınırlı ve belirli bir alanı kaplayan döküntü oluşur. Virüsün tuttuğu bölgeye uyan cilt bölgesinde yerleşir. Bir süre devam ettikten sonra öncelikle ağrılar, ardından döküntü iz bırakmadan iyileşir. 


Bir çok kişiye virüs bulaşmakla birlikte sadece %10 kişide uçuk meydana gelir. Virüsü bulaştıran kişi ile temastan 2-20 gün sonra birincil enfeksiyon gelişir ve 7-10 günde iyileşir. Su kabarcıklarının sayısı bir taneden sayısı onlarca olabilen kabarcık gruplarına kadar değişir. Kabarcıklar gelişmeden evvel deride kaşıntı ve hassasiyet vardır. Kabarcıklar kolaylıkla patlar ve sızıntılı, kabuklu bir hal alırlar. Kabuklar kalktığında altta kırmızı bir deri görülür. Birincil enfeksiyondaki yaralar tamamen iyileşir ve nadiren iz bırakır. Bununla birlikte virüs vücutta kalmaya devam eder. Virüs sinir hücrelerine yerleşerek orada dinlenme aşamasında kalır.


Tekrar eden enfeksiyonlar, genellikle ilk enfeksiyon alanında veya yakınında gelişir. Enfeksiyon birkaç haftada bir veya daha nadir tekrar eder. Tekrar eden enfeksiyonlar birincil enfeksiyona göre hafif seyreder. Enfeksiyon ateşlenme, güneşe maruz kalma ve adet görme gibi faktörlerle tekrar eder. Bazen enfeksiyon bir neden olmadan da tekrar edebilir.




Uçuk Tedavisi


Dudaklarımızda, yani ağız mukozamızda görülen uçuk için bir çok reçetesiz de satin alabileceğimiz topikal kullanılan ürün vardır. Eczacınıza danışanara bunlardan siz uygun oluğunu düşündüğünüzü kullanabilirsiniz. Unutmayın ki bu ürünler uçuğu tam olarak tedavi etmeyecek, tekrarlama özelliğini ortafan kaldırmayacak ancak dudak uçuğunuzun biraz sönük ilerlemesini sağlayacaktır.


Herpes enfeksiyonundan koruyan bir aşı yoktur. Asiklovir veya valasiklovir adlı ilaçlar özellikle başlangıç döneminde uygulandığında uçuğu etkili bir şekilde tedavi ederler. Bu ilaçlar hastalığın iyileşmesini hızlandırmak veya tekrar etmesini engellemek için kullanılabilirler. Herpes enfeksiyonlarında tam tedavi olmamakla birlikte, tekrarları azaltmak veya ortadan kaldırmaya yönelik araştırmalar devam etmektedir.


Günümüz dişhekimliğinde kullanılan lazer sistemleri ile özellikle başlangıç döneminde müdahele edilirse uçuk tedavisinde çok iyi sonuçlar almak mümkün olabilmektedir.


Herpes Virüsünün tam bir tedavisi mümkün olmamaktadır. Bu nedenle öncelikle virüsü kapmamaya özen göstermek gerekmektedir. Yabancılar ile temastan kaçınmak, cinsel ilişkide prezervatif kullanmak, ortak havlu vs. kullanımından uzak durmak gerekmektedir. Virüsü aldığımızı düşündüğümüz bireyi mutlaka bu durum hakkında bilgilendirmeli, kendisinin hastalık ihtimali hakkında dikkatini çekmeliyiz. Hastalığı kapma halinde veya nüksü önlemek için de bağışıklık sistemini güçlendirmeli, aşırı alkol, aşırı yorgunluk, beslenme bozukluğu, stres gibi durumlardan uzak kalmaya özen göstermeliyiz. Hastalık lezyonlarının en büyük sıkıntılarından biri de kolayca bakteri ile tekrar infekte olabilerek daha derin, daha geniş ve daha çok iz bırakan ülsreler haline gelebilmeleridir. Bu nedenle el ile temastan olabildiğince uzak durmalı, aktif lezyonların olduğu dönemde kağıt havluları tercih etmeli ve temastan kaçınmalıyız. Bakteri varlığında doktor kontrolünde antibiyotikleri kullanmalıyız. Genital bölgede yer alan bütün yaralar önemlidir. Burada en korkutucu olanı, başka hastalıkların herpes zannedilerek atlanması ihtimalidir. Bu nedenle her genital bölgede izlenen yara da mutlaka doktor muayenesi gerekmektedir. Ayrıca bir diğer önemli husus da, herpes infeksiyonu varlığında olası diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkların da alınmış olma ihtimalidir.




Uçuktan Korunma Yolları


Vücudun herhangi bir yerinde yanma, kaşıntı, batma gibi bulgular var ise bu uçuğun bir belirtisi olarak kabul edilmeli ve diğer kişilerle olan temas engellenmelidir. Ağız etrafında uçuk görüldüğünde öpme ve ortak eşya kullanımı yasaklanmalıdır. Tüm bunların yanında uçuğun aktif olmadığı dönemde de bulaşıcı olabildiği de araştırmalarla ortaya çıkarılmıştır.


Genelde Herpes Simpleks virüs bulaştığında her iki tipi de alınabilmektedir. Ayrıca özellikle HSV 2 denilen genital bölge uçuklarında cinsel temas ile virüs alındığı unutulmamalı ve yine cinsel temasla bulaşabilecek başka hastalıklar da akla getirilmelidir. Zira, HSV 2 virüsü kadar kolay bulaşabilen ve tehlikeli seyreden başka bir takım virüs hastalıkları da aynı kişiden alınmış olabilir (Sarılık – hepatit B, AİDS, Frengi, vb). Bu nedenle HSV 2 görülen bireylerde diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkların da testler ile taranması doğru olacaktır.


Hastalık gebeliğin ilk üç ayında geçirilirse fetus üzerinde çok ciddi hasar oluşturması iddia edilmiş olsa da bu konu da bilimsel veriler bulunmamaktadır. Mutlaka kadın doktorunuza durumu bildiriniz. Ayrıca bu hasarların ultrason ile tespiti de mümkün olmayabilir. Bu nedenle tüm gebeler gebeliğin ilk döneminde bu infeksiyonun geçirilip geçirilmediği yönünde taranmalıdır. Virüsün yeni alındığı aktif infeksiyonun geçirildiği vakalarda gebeliğin sonlandırılması düşünülebilir. Hastalığı daha önce almış ve bağışıklanmış bireylerde fetus açısından bir tehlike bulunmamaktadır. Bu gebelerin gebelikleri sırasında hastalığın nüksünü yaşamaları durumunda herhangi bir tedavi uygulanmamakta sadece destek yaklaşımları benimsenmektedir. Doğuma yakın genital uçuk geçiren gebelerde ise eğer lezyonlar mevcutken doğum başlarsa bu gebelerde bebeğin temas ederek virüsü almalarını engellemek için sezaryen tercih edilmelidir. Ayrıca bebeğin doğum sonrasında da bu virüsle temasını en aza indirmek için çok dikkat edilmelidir.

ÜRÜN ADI REÇETE GEBELİK ÇOÇUK ALKOL FİYAT (₺) SATIŞ YERİ
VALTREX (3)
N
B
+12
?
21.17
E
ZOVIRAX (4)
N
B
?
82.32
E
VECTAVIR (1)
N
C
+12
?
33.27
E
AKLOVIR ANTIVIRALS (3)
N
B
+2
?
19.38
E
ASIVIRAL (1)
N
B
+2
?
24
E
AKLOVIR (1)
N
?
?
?
17.26
E
ASIVIRAL ANTIVIRALS (2)
N
B
+2
?
20.85
E