×
image

Disfonksiyonel Rahim

Disfonksiyonel Rahim Nedir?


Normal adet düzeni 21-35 gün arasında gerçekleşen maksimum 7 gün süren ve 80 ml’yi geçmeyen kanamalardır. Bunun dışındaki her vajinal kanama anormaldir.


Organik bir nedene ya da gebeliğe bağlı olmayan, uterustan kaynaklanan kanama bozukluğudur. Kanamanın miktarı, sıklığı ve/veya aralığı bozulmuş olabilir. Normal menstrüel siklus 21-35 gün olup kanama 3-7 gün sürer ve günde ortalama 30-40 ml (yaklaşık 3 pet) kan kaybına yol açar.


Anormal kanamanın patolojik nedenleri ekarte edildikten sonra disfonksiyonel uterus kanaması tanısı konulabilir. Disfonksiyonel uterus kanaması (adet düzensizliği) sıklıkla hipotalamus-hipofiz-over ekseninin herhangi bir düzeyde bozulması veya buna verilen endometriyum yanıtının aksamasıyla ortaya çıkar.




Disfonksiyonel Rahim Belirtileri Nelerdir?


Polimenore: 21-24 günden daha sık olan mens (adet) kanamaları

Oligomenore: 35 günden fazla aralıklarla olan mens kanamaları

Hipermenore (Menoraji): 7 günün üzerinde devam eden veya miktarı fazla olan (parça/pıhtı) mens kanamalarıdır.

Metroraji: Düzensiz aralıklarla olan miktarda kanama

Menometroraji: Sık, düzensiz ve fazla miktarda olan mens kanamalarıdır.

Intermenstrual kanama (ara kanama): Düzenli mensler arasında olan kanamadır.




Anormal Vajina Kanama Çeşitleri Nelerdir?


Anormal vajinal kanama temel olarak iki ana grupta toplanır.


  • Organik sebebe (altta yatan hastalığa veya anatomik anormalliğe) bağlı kanama
  • Disfonksiyonel uterus (rahim) kanaması: kanamayı açıklayacak herhangi bir organik sebep bulunamadığı durumda konan teşhistir.



Organik Sebebe Bağlı Anormal Vajinal Kanama Sebepleri


Myoma uteri: Rahimin en sık rastlanan neoplasmasıdır (tümör); Yaşa göre değişmekle beraber kadınların %20-30’unda görülmektedir; kanser ihtimali çok düşüktür (% 0.3). En sık neden olduğu kanama mens miktarının artması ve süresinin uzamasıdır.

Polip: Endometrial polipler (rahim içini kaplayan zar tabakada ortaya çıkan et parçası) üreme çağındaki kadınların %2’sinde görülür ve kanser barındırma ihtimalleri yaklaşık %1’dir. Rahim ağzında polip olasılığı da %4 civarındadır, bunların da kanser barındırma ihtimali son derece düşüktür, ancak ara kanama ve ilişki sonrası kanamaya neden olabilirler.

Over (yumurtalık) kistleri: Genelde fonksiyonel, basit kistler kendiliğinden kaybolur. Nadiren overlerde estrojen hormonu üreten kitleler olabilir (granulosa hücreli tümör) ve bu kitleler anormal rahim kanamasına neden olabilirler.

Enfeksiyon: Endometrit (rahim içi iltihabı) veya servisit (rahim ağzı iltihabı) sırasıyla ara kanama veya ilişki sonrası kanamaya neden olabilmektedir. Enfeksiyon kanamaya sebep olabilmekle beraber genelde akıntı, ağrı gibi başka bulgular da vardır.

Kanser: Anormal kanama varlığında her zaman için kanser olasılığı akla getirilmeli ve gerekli tetkikler yapılmalıdır. Kanser olasılığı yaş ilerledikçe artmakla beraber teşhis veya hastalığın ekarte edilebilmesi açısından endometrial biyopsi (rahim içinden doku örneği alınması) hayati önemi haizdir. Üreme çağında anormal kanaması olan kadınlarda altta yatan kanser veya kanser öncesi lezyon olasılığı %14’e kadar çıkabilmektedir. Ayrıca rahim ağzı kanseri de özellikle ara kanama ve ilişki sonrası kanamaya yol açabilir. Rahim ağzı kanserinin teşhisi için vajinal muayene lezyonun gözle görülebilmesi açısından önemlidir.

Sistemik hastalık veya bozukluklar: Vücudun tamamını etkileyen bazı hastalıklar çeşitli mekanizmalarla anormal uterin (rahim) kanamasına neden olabilirler. Aşağıda bunlardan en önemlileri yer almaktadır.

Koagülopatiler (pıhtılaşma bozuklukları): Bu hastalıklar nadiren görülür ve anormal kanamaya neden olabilirler. Von Willebrand hastalığı 1000’de 1 ile içlerinden en sık görülenidir. Diğer hastalıklar ITP, hypersplenism (dalak hastalığı), nadiren kan keanserleri (lösemi).

Endokrinopatiler (hormonal bozukluklar) anovulasyona neden olabilir (yumurtlamanın olmaması): Hypotiroidism (tiroid bezinin az çalışması) ve hiperprolaktinemi (süt hormonunun artması) ovülasyonu (yumurtlamayı) engelleyebilir. Anovülasyon ise estrojen hormonunun karşılıksız olarak (progesteronun karşı ve koruyucu etkisinden yoksun) olarak kalmasına neden olur, bu durum da endometrium tabakasının kırılmasına ve kanamaya yol açar. Bu durum uzun süre devam ederse rahim kanseri riski gittikçe artar.

Karaciğer yetmezliği: Estrojen ve pıhtılaşma faktörlerinin metabolizması ve yapımı azaldığından kanama riski artar.

Şişmanlık: Çevre yağ dokularda andrestenedione’dan estrojen hormon üretimi artmasına bağlı fazla estrojen etkisi ve yumurtlamanın olmamasına bağlı progesteron hormonu eksikliği ortaya çıkar. Rahim kanseri riski artar.

Gebelik: Gebeliğin ilk 3 ayında rahim kanaması %30 oranında olur. Anormal rahim kanaması olan hastalarda düşük, dış gebelik gibi ihtimaller her zaman gözetilmelidir.

Farmakolojik (ilaçlara bağlı) sebepler: Çeşitli ilaçlar anormal vajinal kanamaya neden olabilir. Hipotalamik-pituiter-ovaryan aksı (beyin-yumurtalık arasındaki hormonal hat) etkileyen herhangi bir ilaç anormal kanamaya neden olabilir.

Antidepresan, antipsikotik ilaçlar: yumurtlamayı engellerler

Hormonal kontrasepsiyon (doğum kontrolü): Levonorgestrel hormonlu spiral (mirena),

medroxyprogesteron acetat iğneleri: düzensiz kanama ve uzun süre kullanım sonrasında adet kanamasını tamamen kesilmesine neden olabilir.

Progesteron ilaçları: Uzun kullanım sonucunda atrofiye bağlı düzensiz lekelenmeler olabilir.

Oral kontraseptifler (doğum kontrol hapları): İlk 1 ay kullanımda %10-30 oranında ara kanama, takipeden 2 ayda ise %1-10 oranında kırılma tarzında ara kanama olabilir. Uzun yıllar kullanım sonrasında ise atrofiye bağlı hafif kırılma kanaması olabilir. Bu kanamalar kısa süreli ilaç tedavisi ile ortadan kolaylıkla kaldırılabilir.



Disfonksiyonel Uterus (Rahim) Kanaması Sebepleri


Herhangi bir organik sebebe bağlanamayan rahim kanaması disfonksiyonel uterus kanaması sınıfına girer. En sık sebebi anovulasyondur (yumurtlamanın olmaması). Anovulasyonun çok çeşitli sebepleri vardır ve hipotalamik-pituiter-ovaryan aksın (beyin-yumurtalık hormonal hat) değişiklikleri ile ilişkilidir. PCOS (polikistik over sendromu)’nda anovulasyona bağlı anormal ve gecikmeli kanama olabilir. Yumurtlama sonrası ortaya çıkan ‘korpus luteum’ olmadığından estrojen üretimini karşılayacak progesteron yoktur ve bu durum estrojen hormonunun fazla miktarda karşılıksız kalmasına ve rahim içini kaplayan endometrium tabakasını kalınlaştırmasına ve bir noktada dokunun kan damarlarından hızlı büyüyüp kırılmasına ve kanamasına neden olur. Bu doku fazlalığı rahim kanseri ve kanser öncüsü lezyonların gelişmesinin de altta yatan sebebidir. Nadiren yumurtlama olmasına rağmen korpus luteum 12-14 gün içinde gerilemez ve bu durum da kanamaya neden olabilir.




Disfonksiyonel Rahim Nasıl Teşhis Edilir?


Her kadının ped değiştirme alışkanlığı ve pedlerin emme gücü farklılık gösterebileceğinden ped sayıları kesin tanı koymak konusunda çok yardımcı değildir. Anormal kanama tanısı koymak için en güvenilir yöntem hastanın kendi kanama şikayetini tarif etmesi yoluyla olur. Anormal kanama değerlendirilirken hastanın yaşı ve kendisine ait özel risk faktörleri göz önünde bulundurulmalıdır. Altta yatan hastalık veya teşhis aynı bile olsa, farklı hastaların yaşına ve durumuna göre çok farklı tedaviler gerektirebilmektedir.

Hastanın şikayetleri ve hikayesi dinlendikten ve pelvik muayenesi de yapıldıktan sonra anormal kanamaya neden olan altta yatan anormallik hakkında fikir sahibi olunur. Buna göre gerekli tetkikler, kan tahlilleri, hormon tahlilleri, görüntüleme yöntemleri (ultrason, tomografi, MR) gerektiği şekilde her hastanın durumuna göre planlanır.




Disfonksiyonel Rahim Tedavisi


Tedavi altta yatan sebebe göre belirlenmelidir. Altta yatan sebep polip, myom veya yumurtalık kisti veya kitlesi ise cerrahi müdahale gerekebilir. Enfeksiyonu antibiyotikler ile tedavi etmek gerekir. Kanser söz konusu olduğunda cerrahi ve gerekirse kemoterapi ve radyoterapi gibi ek tedaviler uygulanabilir. Kanamanın altta yatan ciddi bir nedeni yoksa geçici hormonal tedavilerle kanama düzensizliği rahatlıkla kontrol edilebilir.

Amaç, normal fizyolojik menstrüel siklusa benzer siklus yaratmaktır. Tedavide hastanın kanadığı süre, miktar ve siklus düzeni önemlidir. Hastanın sistemik sorunları ve gebe kalmayı isteyip istemediği göz önüne alınarak aşağıdaki tedavi seçeneklerine geçilir.

Daha detaylı bilgi almak için doktorunuza başvurunuz.

ÜRÜN ADI REÇETE GEBELİK ÇOÇUK ALKOL FİYAT (₺) SATIŞ YERİ
DUPHASTON (1)
N
B
X
?
36.08
E
ORGAMETRIL (1)
N
B
X
?
17.26
E
PRIMOLUT N (1)
N
X
X
?
17.26
E
PROGESTAN (3)
N
B
X
?
54.59
E
CRINONE (1)
N
B
X
?
137.28
E