Alerji


Alerji Nedir?


Alerji, vücudun genel anlamıyla başka kişiler için zararsız olan maddelere, aynı miktar ve koşullarda, aşırı duyarlılık göstermesidir.


Ev tozu akarları, polenler, lateks, küf mantarları, bakteriler, ev hayvanlarının tüy ve epitelleri, bazı gıda proteinleri, böcek zehirleri gibi maddeler – özellikle arı, alerjinin en sık nedenleri arasında yer alırlar.


Alerjinin her ne kadar genetik kaynaklı olduğu düşünülse de vücudun zayıf olduğu dönemlerde (hamilelik, hastalık gibi) çeşitli alerjenlere karşı normalde olmayan alerjik tepkiler gelişebilir.


Alerjide, bağışıklık sistemi normalde vücut için zararlı olmayan maddelere karşı vücuda yabancı maddelerin girdiği zaman verdiği cevabın aynısı olmasa da benzer, aşırı bir reaksiyon verir.


Genetik mekanizmalar tam olarak henüz açıklanamamış olmasına rağmen alerjik hastalıklar ailesel eğilim göstermektedirler. Alerjiler, genetik faktörlerin, spesifik (alerjenler) veya nonspesifik (sigara kullanımı, enfeksiyonlar, egzersiz, psikolojik durum, vs.) çevresel faktörlerin zamanla bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.



Alerji Belirtileri Nelerdir?


Alerji belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve belirtilerin şiddeti değişebilir. Genel alerji belirtileri kaşıntı, hırıltılı nefes alıp verme, nefes darlığı ve vücudun çeşitli yerlerinde şişlikler olmakla birlikte bu belirtiler alerjene ve kişiye göre değişebilmektedir. Alerji belirtileri bazen yıllarca görülmez, fakat bazı alerjiler yıllar sonra geri gelebilir.


Vücudun çeşitli yerlerindeki şişlikler, kızarıklıklar, kaşınmalar veya kabarmalar temas ile olan alerjileri işaret eder. Alerjik kontak dermatit böyle başlar.


Ayrıca şiddetli alerjiniz varsa mutlaka yakın çevrenizi durumdan haberdar etmeli, yanınızda bilgi kartı taşımalı, varsa acil uygulanacak enjeksiyonlarınızı veya diğer ilaçlarınızı yanınızda taşımalı ve mutlaka size yardımcı olabilecek kişilerle sürekli irtibat halinde olmalısınız. Fıstık alerjisi, lateks alerjisi veya arı sokmalarına karşı gelişebilen ciddi alerjilere sahip kişilerin çevresini bilgilendirmesi çok önemlidir. Okul, toplu taşıma, ve ortak alan kullanarak yaşayan veya çalışan kişilerin durumu çevresi tarafından bilinmelidir.


Alerjik rinit yani saman nezlesi en sık görülen alerjilerdendir. Mevsimsel değişiklik gösterir. Alerjik astım ile yakın ilişkisi vardır. Alerjik rinitlerin ileride alerjik astıma yol açabildiği veya alerjinin ilerleyerek alerjik astım haline geldiği düşünülmektedir.


Konuyla ilgili daha detaylı bilgi için alerjik rinit bölümüne bakınız.



Alerji Nasıl Teşhis Edilir?


Alerjiden, özellikle alerjik rinitten şikayetiniz varsa doktorunuz sadece sizi dinleyerek gerekli tanıyı koyabilir. İlk etapta kullandığınız antihistaminiklerden yarar görüyorsanız teşhisin onaylandığı anlaşılır. Ayrıca bunu beklemeden doktorunuz bazı testler isteyerek de teşhisi kesinleştirebilir.



Alerji Tedavisi


Alerjik rinitte antihistaminikler, aksırma ve mukoz oluşumunun kontrolünde en etkili ilaçlardır. Daha az yan etkisi olan yeni antihistaminiklerden de faydalanılmalıdır.


Antihistaminikler ayrıca nazal sprey olarak da mevcuttur.


Bunların dışında sistemik etkisi olan ilaçların kullanımı için mutlaka doktorunuzun reçetesine veya tavsiyelerine uyunuz.



Alerjiden Korunma Yolları Nelerdir?


Alerjenler ile temasın kesilmesi ilk alınacak önlemdir. Hatta tedavi tercihidir.