Burun Tıkanıklığı


Burun Tıkanıklığı Nedir?


Burun tıkanıklığı çoğu zaman soğuk algınlığı, grip ya da başka bir nefes yolu rahatsızlığına yakalanmak üzere olduğunuzun belirtisidir. Alerji, mevsim değişikliği ve hava kirliliği de bu rahatsızlığı tetikleyen diğer faktörlerdir.


Soğuk algınlığı, grip, nezle gibi rahatsızlıklar burunun tıkanmasına ve dolayısı ile nefes almanın zorlaşmasına neden olmaktadır. Burun tıkanıklığı nedeni ile tam olarak nefes alamayan kişi yorgun, halsiz, uykusuz bir hayat yaşamaktadır. Özellikle geceleri ağızdan nefes alma, horlama gibi sıkıntılar da baş gösteriyor. Burundan soluk alıp vermek, sağlıklı bir vücut ve solunum sistemi için çok önemlidir. Orta kulağın havalandırılması, koku alma fonksiyonları, havanın ısıtılıp, nemlendirilmesi bakımından da burundan nefesin önemi büyüktür. Özellikle kulak, burun, boğaz rahatsızlıklarında ve mevsim geçişlerinde sıkça rastlanan burun tıkanıklığı hem çocuklarda hem de yetişkinlerde hayat kalitesinin ve sağlığın bozulmasına neden olmaktadır.


Nefes alma organımız olan burun sayesinde içeri giren hava, akciğerlere ulaşmadan önce ısıtılır, nemlendirilir ve temizlenir. Burnun yapmış olduğu bu arıtma ve iklimlendirme görevi, akciğer ve genel vücut sağlığı için oldukça önemlidir. Halk arasında “burun etleri” olarak bilinen ve “konka “ adı verilen, burun boşluklarının yan taraflarında bulunan oluşumların bu konuda çeşitli görevleri vardır. Buruna giren hava, konkaların arasından geçer. Bu geçiş belirli bir zaman aldığından, içeri giren hava, ağızdan alınan havaya göre daha etkili olarak ısıtılır. Ayrıca yine bu yapıları oluşturan hücrelerin üzerinde bulunan ince “titrek tüyler” sayesinde, havada bulunan tozlar, polenler ve bakteriler filtre edilmiş olur. Burada yapışkan özelliği bulunan salgılar da (mukus örtüsü) havada bulunan alerjen ve mikropların büyük çoğunluğunu tutar, akciğere gitmelerini önler. Burun tıkanıklığına bağlı olarak burun solunumun yapılmadığı durumlarda ve ağızdan nefes alındığında ise bazı sağlık sorunları ortaya çıkabilmektedir. Ağız solunumu, atmosfer havasının koşullarını değiştirmeden, içeri giren havayı doğrudan boğaz ve akciğerlere ulaştırır.
Burun tıkanıklığının bilinen en sık nedeni kıkırdak-kemik eğrilikleri, diğer adıyla “deviasyon” diye bilinse de aslında daha sık karşılaşılan neden, burun eti şişmesi (konka şişmesi) veya “rinit” denilen çeşitli nezle tipleridir. Bunları takiben çeşitli sinüzit tiplerine bağlı burun tıkanıklıkları da oluşabilir.


Yetişkin burun tıkanıklıklarının diğer önemli sebepleri; sinüzitler, alerjik koşullar, polipler, horlama-apne sendromu ve daha nadiren iyi ve kötü huylu tümörlerdir.



Burun Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?


Burun tıkanıklığının kendisi başlı başına bir belirtidir.


Burun akıntısı, geniz akıntısı, burundan konuşma, koku kaybı, horlama, yüz ve baş ağrısı, çocuklarda yüzde ve dişlerde şekil bozukluğu, işitme kaybı, kişilik değişimleri gibi belirtilerle beraber bulunabilir.
Burun tıkalı olduğu için sürekli ağız solunumu yapmak ve bu nedenle de sık sık boğaz enfeksiyonları ve farenjit gelişebilir.


Horlama ve uyku bozuklukları gelişir.


Akciğer ve kalp problemlerini ağırlaştırır.


Sabahları ağız kuruluğu gelişir.


Cinsel fonksiyon bozuklukları olur.


Psikolojik sorunlar gelişmesine yatkınlık olur.


Ses kalitesi bozulur ve burundan konuşma gelişir.


Çocuklarda geceleri altını ıslatma problemleri olur.


Yol yürüme, merdiven çıkma gibi olağan fiziksel hareketler güçleşir.


Spor yaparken, ağır fiziksel etkinlikler güçleşebilir.


Bebekler çoğunlukla burun solunumu yapmayı tercih eder. Burunları tıkandığında ise uyarmak için hemen ağlamaya başlar. Tıkanıklık açılır açılmaz da yeniden burun solunumu yapmaya devam eder. Burundan soluk almak dışında karın bölgesi her soluk alışta dışarı doğru bombeleşir. İçgüdüsel olarak gelişen bu solunum şekli doğru bir solunum şeklidir. Derin nefes alındığında diyafram kası kasılarak akciğerlerin genişlemesine katkıda bulunur ve bu nedenle karın dışarıya doğru bombeleşir. Eğer sığ ve yetersiz soluk alıp verme işlemi yapılıyorsa bu durum gerçekleşmez. Burun solunumu ayrıca derin soluk alınabilmesine de yardımcı olur. Ağız solunumu yapanlarda yardımcı solunum kasları da devreye girer. Bu kasların çalışması, özellikle çocuklarda duruş (postür) bozukluklarına neden olabilir.



Burun Tıkanıklığı Tedavisi Nasıl Olur?


Sigara içmeyi bırakın ve sigara içilen ortamlardan uzak durun.


Süt içmek mukus üretimi arttıran önemli bir faktör olduğu için burun tıkanıklığı döneminde daha az içmeyi deneyin.


Zencefil ve limonun içinde olduğu bitki çayları da burun tıkanıklığınızı rahatlatabilir.


Deniz tuzu burun tıkanıklığına iyi geldiği için imkanınız varsa denize girin ya da deniz tuzu kullanarak burnunuza çekin ve sümkürün.


Bulunduğunuz odayı nemli tutmak da iyi gelebilir. Bunun için odanızda kaynayan bir su bulundurabilirsiniz. Buhar makinesi de kullanılabilir.


Burun tıkanıklığı döneminde C vitamini tüketmek çok önemlidir.


Bebekler için burun aspiratörü kullanmak da çok faydalıdır.


Burun tıkanıklığı, mikrop ve alerjenlerin varlığından dolayı burundaki mukus zarlarının iltihaplanmasıyla oluşan bir sağlık problemidir. Bu durumu tetikleyen birçok faktör vardır. Bazen öylesine rahatsız edici bir hal alır ki, insanları günlük aktivitelerini yapamaz duruma getirir.