Böbrek Taşı Sağlık Rehberi

    alt kategori imajı

    Böbrek Taşı Nedir?

    Böbreklerde tıkanıklık yapan tuz ve minerallerden oluşan sert kum, taşsı yapılara böbrek taşı adı verilir. Nedenleri arasında yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı, bazı ilaçların yan etkisi, metabolik hastalıklar sıralanabilir. Diğer nedenler şu şekilde sıralanabilir:

    • Genetik yatkınlık
    • Yüksek protein diyetleri
    • Böbrek anomalileri
    • Bağırsak ameliyatları
    • Yüksek tuz ve şeker tüketimi
    • D vitamini, kalsiyum vb.’nin kontrolsüz birşekilde kullanılması
    • Gut hastalığı
    • İdrar yolu enfeksiyonları gibi faktörler de yer alır.


    Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

    Böbrek taşının en tipik belirtisi ani başlayan şiddetli karın ağrısı ve bel bölgesi ağrısıdır. Bunun nedeni büyük taşların böbrek, üreter, mesane ve üretrada idrar akışını bloke etmesidir. Belirtiler şu şekilde sıralanabilir;

    • Alt karın bölgesinde ağrı
    • Sırtta, bel bölgesinde ağrı
    • İdrar yaparken yanma
    • Mide bulantısı
    • Kusma
    • Bulanık idrar
    • Kötü kokulu idrar
    • Kanlı idrar


    Böbrek Taşı Türleri Nelerdir?

    Kalsiyum Oksalat Taşı: En sık görülen taş çeşididir. İdrarda kalsiyum ve oksalatın birleşmesi sonucu oluşur. Yetersiz sıvı ve fazla kalsiyum alımı sonucu görülür.

    Sistin Taşı: Kalıtsal bir bozukluk sonucu oluşur. Nadir görülür. Böbrek yetmezliğine neden olabilir.

    Ürik Asit Taşı: Protein içeriği yüksek diyetlerin uygulanması, gut hastalığı, az sıvı tüketimi ürik asit miktarını artırır ve taşın oluşmasına neden olur.

    Sitrüvit Taşı: Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları sonucu oluşur. Kadınlarda daha çok görülür.

    Böbrek taşları kum tanesinden çakıl taşı büyüklüğüne kadar değişen boyutlarda olabilir.


    Böbrek Taşı Teşhisi Nasıl Yapılır?

    Fiziksel muayene, aile öyküsü, kan ve idrar tahlilleri, görüntüleme yöntemleriyle (BT, röntgen, IVP) tanı konur. Kanda kalsiyum, fosfor ve ürik asit seviyelerine bakılır. Hastadan 24 saatlik idrar toplama istenebilir.


    Böbrek Taşı Tedavisi Nasıl Yapılır?

    4 mm’den küçük taşların %90’ı kendiliğinden düşer. Bu hastalara bol su içmesi ve hareket etmesi önerilir. Ağrı kesiciler taşın düşmesi esnasında oluşan ağrıların tedavisinde kullanılır. Taşın düşmesini sağlamada ureter kaslarını gevşetmek için hastaya alfa blokerler uygulanır. 5 mm’den büyük taşların bu şekilde düşmesi zordur, üroloji hekiminin müdahelesi gerekir. Çoğunlukla hekim ESWL (taşın vücut dışında şok dalgalarıyla kırılması) yöntemini uygular. İşlem sonrasında BT çekilir ve kontrol yapılır.

    Diğer müdahaleler içinde cerrahi olarak taşın çıkarılması; (PNL) ve üreteroskopi yöntemleri ile olur.

    Koruyucu yöntemler içinde bol su içmek, çay, kahve, asitli içeceklerin tüketimini azaltmak, sebze, meyve tüketimini arttırmak, tuz ve şeker tüketimini azaltmak gelmektedir.

    Dr. Yeşim DALYAN

    Bu bölümde soru-cevap henüz yapılmamıştır.

    Soru Sorun

    alt kategori imajı

    Böbrek Taşı Nedir?

    Böbreklerde tıkanıklık yapan tuz ve minerallerden oluşan sert kum, taşsı yapılara böbrek taşı adı verilir. Nedenleri arasında yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı, bazı ilaçların yan etkisi, metabolik hastalıklar sıralanabilir. Diğer nedenler şu şekilde sıralanabilir:

    • Genetik yatkınlık
    • Yüksek protein diyetleri
    • Böbrek anomalileri
    • Bağırsak ameliyatları
    • Yüksek tuz ve şeker tüketimi
    • D vitamini, kalsiyum vb.’nin kontrolsüz birşekilde kullanılması
    • Gut hastalığı
    • İdrar yolu enfeksiyonları gibi faktörler de yer alır.


    Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

    Böbrek taşının en tipik belirtisi ani başlayan şiddetli karın ağrısı ve bel bölgesi ağrısıdır. Bunun nedeni büyük taşların böbrek, üreter, mesane ve üretrada idrar akışını bloke etmesidir. Belirtiler şu şekilde sıralanabilir;

    • Alt karın bölgesinde ağrı
    • Sırtta, bel bölgesinde ağrı
    • İdrar yaparken yanma
    • Mide bulantısı
    • Kusma
    • Bulanık idrar
    • Kötü kokulu idrar
    • Kanlı idrar


    Böbrek Taşı Türleri Nelerdir?

    Kalsiyum Oksalat Taşı: En sık görülen taş çeşididir. İdrarda kalsiyum ve oksalatın birleşmesi sonucu oluşur. Yetersiz sıvı ve fazla kalsiyum alımı sonucu görülür.

    Sistin Taşı: Kalıtsal bir bozukluk sonucu oluşur. Nadir görülür. Böbrek yetmezliğine neden olabilir.

    Ürik Asit Taşı: Protein içeriği yüksek diyetlerin uygulanması, gut hastalığı, az sıvı tüketimi ürik asit miktarını artırır ve taşın oluşmasına neden olur.

    Sitrüvit Taşı: Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları sonucu oluşur. Kadınlarda daha çok görülür.

    Böbrek taşları kum tanesinden çakıl taşı büyüklüğüne kadar değişen boyutlarda olabilir.


    Böbrek Taşı Teşhisi Nasıl Yapılır?

    Fiziksel muayene, aile öyküsü, kan ve idrar tahlilleri, görüntüleme yöntemleriyle (BT, röntgen, IVP) tanı konur. Kanda kalsiyum, fosfor ve ürik asit seviyelerine bakılır. Hastadan 24 saatlik idrar toplama istenebilir.


    Böbrek Taşı Tedavisi Nasıl Yapılır?

    4 mm’den küçük taşların %90’ı kendiliğinden düşer. Bu hastalara bol su içmesi ve hareket etmesi önerilir. Ağrı kesiciler taşın düşmesi esnasında oluşan ağrıların tedavisinde kullanılır. Taşın düşmesini sağlamada ureter kaslarını gevşetmek için hastaya alfa blokerler uygulanır. 5 mm’den büyük taşların bu şekilde düşmesi zordur, üroloji hekiminin müdahelesi gerekir. Çoğunlukla hekim ESWL (taşın vücut dışında şok dalgalarıyla kırılması) yöntemini uygular. İşlem sonrasında BT çekilir ve kontrol yapılır.

    Diğer müdahaleler içinde cerrahi olarak taşın çıkarılması; (PNL) ve üreteroskopi yöntemleri ile olur.

    Koruyucu yöntemler içinde bol su içmek, çay, kahve, asitli içeceklerin tüketimini azaltmak, sebze, meyve tüketimini arttırmak, tuz ve şeker tüketimini azaltmak gelmektedir.

    Dr. Yeşim DALYAN

    Bu bölümde soru-cevap henüz yapılmamıştır.

    Soru Sorun