alt kategori imajı

    Gaz Nedir?

    Sindirim sisteminde gaz oluşumu normal bir süreçtir. Oluşan gaz miktarı kişiden kişiye ve tüketilen gıdaların içeriklerine göre değişir. Gıdaların sindirlmesiyle açığa çıkan oksijen, nitrojen, hidrojen, karbon dioksit ve metan karışımından oluşan gaz günde 12 veya üstü kez olarak çıkarılmaktadır. Bu nedenle “normal” gaz tanımı da zordur ve bazı kişiler aşırı gazdan yakınmaktadır.


    Gaz Türleri Nelerdir?

    Mide-bağırsak kanalındaki gaz iki kaynak ile oluşur. Biri yutulan hava diğeri ise bağırsakta bulunan zararsız mikroorganizmaların gıda artıklarından oluşturduğu gazdır.

    Mide Gazı

    Herkes yemek esnasında ya da su içerken bir miktar hava yutar. Fakat hızlı yemek yemek, yemek esnasında sürekli konuşmak, sakız çiğnemek, sigara içmek ve sigara dumanını içeri çekmek yutulan hava miktarını arttırır ve mide gazı oluşur. Geğirme ile mide gazının büyük kısmı çıkar.

    Mide üşütmesi veya gıda zehirlenmesinde mide gazı meydana gelebilir. Ayrıca IBS, Ülseratif Colit, Chron Hastalığı da mide gazı şikayeti oluşturabilir. Gaz ve hazımsızlık süt ve sütlü gıdaları tükettikten sonra oluşuyorsa, kişide büyük ihtimalle süt şekerinin (laktoz) sindiriminde sorun vardır. Yine başlıca buğdayda bulunan glutene karşı aşırı duyarlılık söz konusuysa kişide gaz, diyare görülebilir.

    Bağırsak Gazı

    Gıdalar midede sindirildikten sonra geri kalan ince bağırsaklara gelir ve oradan kalın bağırsağa geçer. Kalın bağırsakta bulunan zararsız mikroorganizmalar mide bağırsak kanalında sindirilemeyen kompleks karbonhidratları (şeker, nişasta, lif), selülozu sindirir ve bu işlem sırasında gıda gıda artıklarından gaz üretir.

    Antibiyotik tedavisi bağırsaklarda normal bakteri florasını bozduğundan gaz oluşumunda rol oynayabilir. Laksatiflerin kullanımı ya da kabızlık ilaçları da gaza neden olabilir.


    Gaz Belirtileri Nelerdir?

    Mide gazının en belirgin bulgusu geğirme ve şişkinlik iken, bağırsak gazının en belirgin bulgusu gaz çıkarmadır. Birçok gıda bağırsak gazına neden olabilir. Bazı durumlarda rahat çıkarılamayan gaz güçlü ve aralıklı karın ağrısına neden olur.


    Gaz Nasil Teşhis Edilir?

    Mide ve bağırsak gazının teşhisinde en önemli parametre hastanın beslenme ve hayat hikayesini almaktır. Bazı besinlerin fazla tüketilmesi ve hareketsiz hayat gaz oluşumunu ve çıkarılmasını zorlaştırır.

    Doktor muayenesinde hastanın karnında şişkinlik, keskin, batıcı ağrı ya da aralıklı gelen karmpları, “karnımda düğümlenme” var şeklinde ifadesi teşhis için çok önemlidir.

    Kişi gaz yapan besinleri aşırı tüketiyorsa yine mide ve bağırsak gazı açısından sürekli problem yaşayabilir. Bu gıdalar başlıca karbonhidrat kaynaklıdır. Doğal meyveler, armut, elma, şeftali, süt şekeri içeren süt ve süt ürünleri, meyve suları, sorbitol içeren yapay tatlandırıcılar, şekerlemelerdir gaz yapan karbonhidrat kaynaklı gıdara örnektir.

    Patates, mısır, sehriye ve buğday kalın bağırsakta gaz üretimine neden olur. Nişasta grubu içinde pirinç gaz üretimine neden olmaz.

    Lifler gıdaların içinde bulunur. Çözünebilen liflerin sindirimi kalın bağırsakta olur ve sindirim esnasında gaz üretimi meydana gelir. Gaz oluşturan lifli gruba örnek fasulye, kuru bezelye, soya fasulyesi, mercimek, yulaf kepeği, çoğu meyve örnek olarak verilebilir. Çözünmeyen lifler kalın bağırsakta sindirilmeden dışkı ile atılırlar.


    Gaz Nasıl Tedavi Edilir?

    Gıda günlüğünün tutularak gaz oluşturanların tespiti yapılır ve bunların tüketilmesi azaltılır.

    Sigara kullanımı, sakız çiğneme, içecekleri kamış ile içme, şekeri emerek tüketme hava yutumuna neden olacağından kaçınılmalıdır. Hızlı yemek alışkanlığından vaz geçilmesi gerekir. Kabızlık sorunu yoksa lifli gıda alımı kısıtlanır. Sorbitol ve mannitol içeren diyet ürünleri fazla tüketilmemelidir. Aktiv kömür (karbon) tableti ya da kapsülleri kullanılabilir. Bu ürün yüzeyinde gaz toplar, dışkıya ise siyah renk verir.

    Gaz şikâyetleriniz normal hayatınızı sürdürmenize engel oluyorsa, uygun tedavi için doktorunuza danışın.

    Dr. Yeşim DALYAN

    Bu bölümde soru-cevap henüz yapılmamıştır.

    Soru Sorun

    alt kategori imajı

    Gaz Nedir?

    Sindirim sisteminde gaz oluşumu normal bir süreçtir. Oluşan gaz miktarı kişiden kişiye ve tüketilen gıdaların içeriklerine göre değişir. Gıdaların sindirlmesiyle açığa çıkan oksijen, nitrojen, hidrojen, karbon dioksit ve metan karışımından oluşan gaz günde 12 veya üstü kez olarak çıkarılmaktadır. Bu nedenle “normal” gaz tanımı da zordur ve bazı kişiler aşırı gazdan yakınmaktadır.


    Gaz Türleri Nelerdir?

    Mide-bağırsak kanalındaki gaz iki kaynak ile oluşur. Biri yutulan hava diğeri ise bağırsakta bulunan zararsız mikroorganizmaların gıda artıklarından oluşturduğu gazdır.

    Mide Gazı

    Herkes yemek esnasında ya da su içerken bir miktar hava yutar. Fakat hızlı yemek yemek, yemek esnasında sürekli konuşmak, sakız çiğnemek, sigara içmek ve sigara dumanını içeri çekmek yutulan hava miktarını arttırır ve mide gazı oluşur. Geğirme ile mide gazının büyük kısmı çıkar.

    Mide üşütmesi veya gıda zehirlenmesinde mide gazı meydana gelebilir. Ayrıca IBS, Ülseratif Colit, Chron Hastalığı da mide gazı şikayeti oluşturabilir. Gaz ve hazımsızlık süt ve sütlü gıdaları tükettikten sonra oluşuyorsa, kişide büyük ihtimalle süt şekerinin (laktoz) sindiriminde sorun vardır. Yine başlıca buğdayda bulunan glutene karşı aşırı duyarlılık söz konusuysa kişide gaz, diyare görülebilir.

    Bağırsak Gazı

    Gıdalar midede sindirildikten sonra geri kalan ince bağırsaklara gelir ve oradan kalın bağırsağa geçer. Kalın bağırsakta bulunan zararsız mikroorganizmalar mide bağırsak kanalında sindirilemeyen kompleks karbonhidratları (şeker, nişasta, lif), selülozu sindirir ve bu işlem sırasında gıda gıda artıklarından gaz üretir.

    Antibiyotik tedavisi bağırsaklarda normal bakteri florasını bozduğundan gaz oluşumunda rol oynayabilir. Laksatiflerin kullanımı ya da kabızlık ilaçları da gaza neden olabilir.


    Gaz Belirtileri Nelerdir?

    Mide gazının en belirgin bulgusu geğirme ve şişkinlik iken, bağırsak gazının en belirgin bulgusu gaz çıkarmadır. Birçok gıda bağırsak gazına neden olabilir. Bazı durumlarda rahat çıkarılamayan gaz güçlü ve aralıklı karın ağrısına neden olur.


    Gaz Nasil Teşhis Edilir?

    Mide ve bağırsak gazının teşhisinde en önemli parametre hastanın beslenme ve hayat hikayesini almaktır. Bazı besinlerin fazla tüketilmesi ve hareketsiz hayat gaz oluşumunu ve çıkarılmasını zorlaştırır.

    Doktor muayenesinde hastanın karnında şişkinlik, keskin, batıcı ağrı ya da aralıklı gelen karmpları, “karnımda düğümlenme” var şeklinde ifadesi teşhis için çok önemlidir.

    Kişi gaz yapan besinleri aşırı tüketiyorsa yine mide ve bağırsak gazı açısından sürekli problem yaşayabilir. Bu gıdalar başlıca karbonhidrat kaynaklıdır. Doğal meyveler, armut, elma, şeftali, süt şekeri içeren süt ve süt ürünleri, meyve suları, sorbitol içeren yapay tatlandırıcılar, şekerlemelerdir gaz yapan karbonhidrat kaynaklı gıdara örnektir.

    Patates, mısır, sehriye ve buğday kalın bağırsakta gaz üretimine neden olur. Nişasta grubu içinde pirinç gaz üretimine neden olmaz.

    Lifler gıdaların içinde bulunur. Çözünebilen liflerin sindirimi kalın bağırsakta olur ve sindirim esnasında gaz üretimi meydana gelir. Gaz oluşturan lifli gruba örnek fasulye, kuru bezelye, soya fasulyesi, mercimek, yulaf kepeği, çoğu meyve örnek olarak verilebilir. Çözünmeyen lifler kalın bağırsakta sindirilmeden dışkı ile atılırlar.


    Gaz Nasıl Tedavi Edilir?

    Gıda günlüğünün tutularak gaz oluşturanların tespiti yapılır ve bunların tüketilmesi azaltılır.

    Sigara kullanımı, sakız çiğneme, içecekleri kamış ile içme, şekeri emerek tüketme hava yutumuna neden olacağından kaçınılmalıdır. Hızlı yemek alışkanlığından vaz geçilmesi gerekir. Kabızlık sorunu yoksa lifli gıda alımı kısıtlanır. Sorbitol ve mannitol içeren diyet ürünleri fazla tüketilmemelidir. Aktiv kömür (karbon) tableti ya da kapsülleri kullanılabilir. Bu ürün yüzeyinde gaz toplar, dışkıya ise siyah renk verir.

    Gaz şikâyetleriniz normal hayatınızı sürdürmenize engel oluyorsa, uygun tedavi için doktorunuza danışın.

    Dr. Yeşim DALYAN

    Bu bölümde soru-cevap henüz yapılmamıştır.

    Soru Sorun