Depresyon


Depresyon Nedir?


Depresyon duygusal, zihinsel ve bedensel bazı belirtilerle kendisini gösteren ciddi ama tedavi edilebilir bir ruhsal hastalıktır. Haftalar ya da aylarca hemen hemen her gün görülen içine kapalılık, üzgün, kaygılı, çökük ruh hali, ümitsizlik, karamsarlık olarak tanımlanabilir.



Depresyon Belirtileri Nelerdir?


Depresyon çoğunlukla suçluluk, değersiz hissetme, çaresizlik gibi duyguları da beraberinde getirir. Normalde yapılan aktiviteler zor gelmeye başlar. Fiziksel ve mental güçsüzlük hakimdir. Kararsızlık, boş vermişlik, kendini küçük görme ve hayattan zevk almama durumu vardır.


Üzüntü veya boşluk hissi, aşırı ilgi kaybı, aşırı yeme veya yemek yememe, uyuyamamak, ya da fazla uyumak, aşırı yorgun hissetme, umutsuz, suçlu, ağrılar, kramp veya sindirim sorunları ile birlikte ölüm veya intihar düşüncesi bulunur.


Depresyon her yaşta olabilir, ama genellikle gençler ve kadınlarda daha yaygındır.


Çoğunlukla aile ve yakınlar da kişideki bu değişimi fark ederler ama nasıl yardım edeceklerini bilemezler.


İş hayatından ve arkadaşlardan kopuk içe kapanıklık ve kendiyle uğraşma durumu gittikçe hayatın daha zor hale gelmesine yol açabilir. Ayrıca uzun süren depresyonlarda artık fiziksel ve ruhsal diğer hastalıklara da Zemin hazırlanır. Özellikle vücudun savunma sisteminde düşüşle başlayan bu durum giderek sistemik etkiler göstermeye başlar.


Depresyondan bahsedebilmek için doktorunuzun bazı çeşitli belirtileri tespit etmesi gerekir.


Gün boyu süren düşük duygu durumu, depresif ruh hali, önceden yapmaktan zevk alınan etkinliklere karşıda ilgide azalmalar, iştah da aşırı artma ya da azalma, aşırı uyku ya da uykusuzluk hali, yorgunluk, bitkinlik ya da enerji kaybı. İşe yaramaz, değersiz hissetme, odaklanma da azalma, intihar düşünceleri, yerinde duramama veya yavaşlık.


En dikkat çekici özelliği çökkün ruh hali ve zevk almada belirgin azalmadır. Depresyondaki kişi duygusal açıdan mutsuz, karamsar ve ümitsizdir. Eskiden severek yaptığı şeylerden keyif almaz, kendini hüzünlü ve yalnız hisseder. Kendisine ve çevresine ilgisi azalır; iç sıkıntısı, huzursuzluk gibi duygular ön plana çıkar. Bu hisler kişinin günlük yaşantısına engel olur ve aylarca sürebilirler; kişinin zihinsel faaliyetlerini ve genel sağlığını da olumsuz etkiler. Depresyon kendi başına önemli bir sağlık sorunu iken, diğer hastalıklarla ilişkisi ve onların olumsuz gidişine olan etkisi de kayda değerdir.


Tüm ciddiyetine rağmen depresyon çoğunlukla ya fark edilmemekte ya da yetersiz tedavi edilmektedir. Bu nedenle depresyondaki kişi ve yakınları önemli sorunlar yaşayabilir. Depresyonun kalp krizi, inme ve diyabet gibi diğer ciddi hastalıkların ortaya çıkmasında rol oynadığı ve pek çok kronik hastalığın seyrini kötüleştirdiği kanıtlanmıştır. Tüm bu nedenlerden dolayı insanların depresyonu sıradan sıkıntılardan ayırması, zamanında fark ederek tedavi görmesi büyük öneme sahiptir.


Depresyonun nadiren tek bir nedenden kaynaklanır. Genellikle farklı nedenler bir araya gelerek depresyonu tetikler. Örneğin, bir hastalık nedeniyle yorgun düşmek ve ardından yoksulluk gibi zorlu bir hayat veya bir yakınını kaybetmek depresyonu tetikleyebilir. Bunun yanında genetik yatkınlık yada fizyolojik nedenler de önemli bir faktör olabilir. Bu nedenle, ailede depresyon öyküsü olanlarda, depresyon görülme ihtimali yüksektir.


Depresyonun nedenleri arasında yaşanan olumsuzluklar, büyük acılar, kayıplar ve yas, iş yaşamında karşılaşılan sorunlar, evlilik ve aile sorunları, doğum ve lohusalık süreci, kalıtsal yatkınlık, fazla alkol kullanımı, kronik hastalıklar ve bazı ilaçlar, menapoz veya antrapoz dönemi, mevsim değişiklikleri sayılabilir.


Depresyon Türleri Nelerdir?


Tüm depresyon türleri aynı değildir. Klinik depresyon olarak bilinen majör depresyon ve kronik depresyon en yaygın türlerdir. Aynı tip depresyonda yaşanan belirti kümeleri, her depresyonlu hastada aynı olmaz. Her kişi depresyonu farklı yaşar. Her farklı depresyon tipinde de değişik belirtiler değişik ağırlıklarda gözlenir.


Majör depresyon, kronik depresyon, bipolar depresyon veya manik depresyon , mevsimsel depresyon, doğum sonrası depresyonu gibi türleri vardır.



Depresyon Nasıl Teşhis Edilir?


Kendinizi bir iki ya da uzun süre ve haftada üç dört günden daha fazla umutsuz, kaygılı, değersiz, tembel ve mutsuz hissediyorsanız bir doktora danışmanızda fayda vardır.



Depresyon Tedavisi Nasıl Olur?


Tedavi edilmeyen depresyon bireye dolaylı ya da doğrudan zarar verebilir. Alkol veya madde kullanmaya eğilimi artırır. Bir çok medikal hastalığın oluşumuna katkıda bulunur, ya da var olan hastalıkları kötüleştirebilir. İlaçlarla ilgili yanlış inançlar doktora başvurmayı güçleştirmekte, depresyon tedavisini engelleyip kronik bir hal almasına neden olmaktadır. Depresif hastaların etkin tedavisi bütüncül bir yaklaşım gerektirir.

Depresyon tedavisinde en yaygın kullanılan yöntem ilaç tedavisi ve psikoterapinin birlikte yürütülmesidir. Depresyonda kullanılan ilaçlara antidepresan denir. Yan etkileri son derece azdır. Toplumdaki yaygın inancın aksine bağımlılık yapmazlar. Son yıllarda geliştirilen antidepresanlarla, başka hiçbir yardım almadan %70’ler civarında iyileşme sağlanabilmektedir. İlaçlar genellikle 2-3 hafta sonra tam etkilerini göstermektedir. Bu nedenle sabırlı olmak gerekir. İlaç tedavisine ek olarak uygulanan psikoterapi tedavinin etkisini artırmaktadır. Psikoterapi ile kişinin olumsuz düşünce ve davranış biçimlerinin değiştirilmesi ve hastalıkla mücadele etmesi için daha aktif olması amaçlanır.

Depresyon ve anksiyete bozuklukları genellikle birlikte görülür. Anksiyete bozukluğu ya da kaygı bozukluğu kişinin işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen çeşitli korku ve kaygılara verilen genel bir addır. Belirtileri arasında çarpıntı, nefes almada zorluk, ellerde ve ayaklarda titreme, aşırı terleme, sıkıntı, heyecan, aniden çok kötü bir şey olacakmış hissi sayılabilir.

Anksiyete her durumda hastalık olarak ele alınmamalıdır. Kişinin günlük hayatındaki işlevselliğini olumsuz yönde etkilemeye başladığında sorun olarak kabul edilir. Özellikle kişinin verimini düşürdüğünde veya sosyal ilişkilerini bozulmaya başladığında ve titreme, çarpıntı, ağız kuruluğu, kas gerginliği gibi fiziksel belirtilerin eşlik ettiği durumlarda hastalık görülür.

İyileşme konusunda sabırlı olun! Depresyon genellikle yavaş gelişir ve tedavisi de zaman alır. İlaçları mutlaka doktor önerisine göre alın ve belirtilen şekilde kullanın. Doktorunuza sağlık durumunuzdaki her türlü değişiklik ile ilgili bilgi verin. Endişe ve korkularınızı mutlaka doktorunuzla paylaşın. Kendinizi iyi hissettiğinizde bile, ilaçlarınızı asla bırakmayın! Tedavinin nasıl bitirileceğine doktorunuzla birlikte karar vermeniz gerekir. Gündelik hayatınızda küçük ve gerçekleştirilebilen hedefler koyun. Uyandıktan sonra derhal kalkın ve yatağı terk edin. Depresyon süresince yatakta saplantılı düşünceler hazırda bekler. Fiziksel olarak aktif olun. Unutmayın; kendinizi değersiz hissetmeniz bir depresyon belirtisidir.